Jakie terminy zawiera cyfrowy paszport produktu? Pytanie to brzmi jak praca nad szczegółami, ale decyduje o tym, czy za dziesięć lat ktokolwiek będzie w stanie odczytać Państwa dane. DPP nie tworzy bowiem nowego języka. Łączy on kilka istniejących już systemów.
GS1, W3C i konsorcjum OpenEPCIS opisują po części świat produktów, a do tego dochodzi kilkanaście sektorowych słowników UE. DPP musi posługiwać się nimi wszystkimi jednocześnie. Prawdziwym wyzwaniem nie jest wybór standardu, ale spójne zastosowanie setek terminów w dziesiątkach kategorii produktów.
Każdy standard nazywa rzeczy inaczej
W GS1 zdarzenie wysyłkowe nosi nazwę cbv:BizStep-shipping. W rozporządzeniu UE w sprawie baterii nominalna pojemność baterii to battery:ratedCapacity. Nazwa produktu pochodzi ze schema.org, a oświadczenie o należytym staraniu w łańcuchu dostaw - ze słownika OpenEPCIS. Cztery terminy, cztery źródła, jeden zestaw danych.
Kto wymyśla tutaj własne nazwy pól, tworzy „wyspę”. Organ administracyjny, podmiot zajmujący się recyklingiem oraz narzędzie kontrolne strony trzeciej muszą jednak bez dodatkowych pytań zrozumieć, co znajduje się w Państwa DPP. Właśnie po to istnieją standardy - i właśnie dlatego Transpareo ściśle się ich trzyma, zamiast wymyślać własny schemat.
Podstawa: model zdarzeń GS1 EPCIS 2.0
Cykl życia produktu jest opisany za pomocą GS1 EPCIS 2.0 - tego samego standardu, który od lat odwzorowuje łańcuchy dostaw w logistyce. Standard ten rozróżnia pięć typów zdarzeń: obserwację obiektu (ObjectEvent), agregację, transakcję, transformację i asocjację. Transpareo odwzorowuje etapy cyklu życia produktu jako zdarzenia typu EPCIS-ObjectEvent - typ zdarzenia, który rejestruje obserwację zidentyfikowanych obiektów.
Każde zdarzenie zawiera etap operacyjny (shipping, recycling, repairing) oraz status (active, recalled, recycled). Z tych elementów powstaje przejrzysty protokół: kiedy partia została wysłana, kiedy została wycofana, a kiedy poddana recyklingowi. Protok ## ół tenjest czytelny dla maszyn i nie pozostawia miejsca na interpretację.
Dane produktu: OpenEPCIS DPP Core
To, co charakteryzuje produkt - materiał, zawartość surowców wtórnych, ślad węglowy, możliwość naprawy - opisuje słownik DPP Core opracowany przez OpenEPCIS. Definiuje on klasy takie jak MaterialComposition, RecycledContent, CarbonFootprintDeclaration czy RepairabilityInfo.
Warto wspomnieć o dwóch konwencjach, ponieważ pozwalają one uniknąć błędów: Wartości udziałów są zawsze liczbami dziesiętnymi z przedziału od 0 do 1 (czyli 0,85, a nie 85%). Każda informacja posiada poziom dostępu - publiczny, autoryzowany lub ograniczony - dzięki czemu ten sam profil może zapewniać różne widoki dla klientów końcowych, partnerów i organów administracji.
Osobny słownik terminów dla każdej branży
W tym miejscu sprawa staje się złożona. Każda kategoria produktów ma swój własny słownik terminów specjalistycznych, wymaganego przez odpowiednie rozporządzenie UE:
- Baterie (rozporządzenie 2023/1542): ponad 200 cech, od składu chemicznego ogniw, przez zawartość materiałów pochodzących z recyklingu w przypadku litu, kobaltu i niklu, aż po cykle ładowania i stan techniczny (State of Health)
- Tekstylia: skład włókien, barwniki, klasa ryzyka związanego z mikroplastikami, symbole prania, możliwość recyklingu
- Elektronika: wskaźnik naprawialności, typy podzespołów, możliwość wymiany poszczególnych elementów
- Ponadto słowniki dotyczące wylesiania (EUDR), środków czyszczących, opakowań (PPWR) i wyrobów budowlanych (CPR)
Słownik DPP zmienia więc swoje słownictwo specjalistyczne w zależności od kategorii produktu - a mimo to musi pozostać zgodny z tą samą podstawową strukturą.
Kontekst, który spaja wszystko w całość
Aby te źródła nie stały się wieżą Babel, wszystkie słowniki łączy jeden kontekst JSON-LD. Każdy termin ma w nim dokładnie jedno miejsce: stabilny adres (URI), pod którym można sprawdzić jego definicję.
To coś więcej niż zamiłowanie do porządku. DPP musi pozostawać weryfikowalny przez dziesięć lat i dłużej. Jeśli w 2034 roku organ administracji publicznej będzie odczytywał paszport wydany w 2026 roku, recycledContent musi nadal oznaczać dokładnie to samo, co dzisiaj. Stabilne adresy są warunkiem koniecznym, aby platforma, archiwum, audyt i organ administracji publicznej odnosiły się do tej samej definicji.
39 języków w jednej strukturze danych
Transpareo przechowuje opisy produktów w wielu językach w zwartej strukturze: jedno pole zawiera {"de": "Wasser", "en": "Water"} zamiast uciążliwych powtórzeń. Pozwala to ograniczyć ilość danych i umożliwia konsumentowi łatwe zapoznanie się z treścią w wybranym języku, a w razie potrzeby powrót do wersji angielskiej. W ten sposób obsługiwanych jest 39 języków, w tym wszystkie 24 języki urzędowe UE, bez konieczności stosowania specjalnej logiki.
Co to oznacza dla wyboru platformy
Trzy pytania odróżniają rozwiązanie interoperacyjne od rozwiązania izolowanego:
- Czy platforma obsługuje uznane standardy (GS1, EPCIS, OpenEPCIS, schema.org), czy też własny schemat, który rozumie tylko ona sama?
- Czy potrafi zastosować odpowiednie słownictwo specjalistyczne dla każdej kategorii produktów bez konieczności przebudowywania modelu danych?
- Czy używane terminy są udokumentowane pod stabilnymi, trwale rozpoznawalnymi adresami?
Jeśli odpowiedź na wszystkie trzy pytania brzmi „tak”, Państwa DPP pozostanie czytelny - dzisiaj, nawet po zmianie dostawcy oraz po upływie ustawowego okresu przechowywania.